Transformatie Jeugdzorg

Transformatie Jeugdzorg

Er gaat de komende jaren veel veranderen in de jeugdzorg. Er komen verantwoordelijkheden, die nu bij andere overheden liggen, naar de regio Noord-Veluwe en de gemeenten toe. In het nieuwe jeugdstelsel worden de gemeenten verantwoordelijk voor alle vormen van jeugdhulp (inclusief specialistische hulp zoals jeugd-ggz, jeugd-lvb, gesloten jeugdhulp). Ook voor de uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering zijn de gemeenten in de nieuwe situatie verantwoordelijk.

Deze zorgplicht van gemeenten -oftewel de jeugdhulpplicht- omvat een kwalitatief en kwantitatief toereikend aanbod van de verschillende vormen van jeugdhulp en van gecertificeerde instellingen. Het zorgt ervoor dat ieder kind dat een vorm van jeugdhulp nodig heeft, dit ook daadwerkelijk krijgt. Daarnaast een overheveling van een deel van de AWBZ-taken naar de Wmo en de veranderingen in het kader van de participatiewet. Daarmee staat het sociale domein behoorlijk op zijn kop.

Eén gezin, één plan

Al deze veranderingen op hetzelfde moment zijn complex, maar bieden ook de mogelijkheid om veranderingen een extra impuls te geven. Vanuit de Wmo zijn deze veranderingen al ingezet onder invloed van de Kanteling van de Wmo en Welzijn Nieuwe Stijl. Bewegingen waarbij de eigen kracht van de burger voorop staat, waarbij het netwerk van het gezin belangrijk is en de vraag van de klant centraal staat. Een belangrijke ontwikkeling is ook één gezin, één plan. Aan gemeenten de uitdaging om binnen de drie decentralisaties hier vorm aan te geven door lokaal verbindingen te leggen. Op de website ZorgWijzer.nl is een speciale pagina met uitgebreide informatie over de Wmo en de wijzigingen die zijn doorgevoerd.

Regie voeren

Gemeenten staan voor de taak om het sociaal domein vorm te geven en zich tegelijkertijd als terugtredende overheid op te stellen. Gemeenten gaan regie voeren en opdrachten verlenen aan het veld. Kleine gemeenten kunnen deze ontwikkelingen niet zelf vormgeven. Samenwerking binnen de regio Noord-Veluwe, maar ook bovenregionaal, is noodzakelijk om de taken die erbij komen goed vorm te kunnen geven, te kunnen organiseren en te kunnen financieren.

Professionals gaan anders werken

Door de wijzigingen in het jeugdstelsel gaat de inzet van professionals ook (sterk) veranderen. De toenemende mate van het werken volgens de formule ‘één kind, één gezin, één plan’ vraagt andere/extra vaardigheden. De onderlinge samenwerking van professionals in de jeugdzorg verandert. Het vraagt van iedere professional zijn/haar blik te verbreden en deskundigheid te delen.

Inkoop Jeugdhulp

Ondercapaciteit of een gebrek aan aanbod kan leiden tot de instroom van nieuwe zorgaanbieders. Dat is de afspraak die de gemeenten in de regio Noord-Veluwe hebben gemaakt.

Voor 2016 heeft dit geresulteerd in een aantal contracten met nieuwe zorgaanbieders. Op dit moment is er binnen de huidige inkoopovereenkomsten voldoende aanbod en capaciteit om de huidige behoefte in te vullen. Daarom zijn er voor 2017 geen mogelijkheden voor nieuwe zorgaanbieders om in te stromen.

In 2017 start de aanbesteding van de Jeugdzorgcontracten voor 2018 – 2021. Door ontwikkelingen in de wijze waarop gemeenten hierin samenwerken, is het nog niet bekend hoe die aanbesteding zal verlopen. Begin 2017 verwachten wij hierover meer duidelijkheid. Wij informeren u via deze website, de regionale media en via tenderned.nl. Heeft u specifieke vragen over dit onderwerp, dan kunt u deze mailen naar accountjeugdhulp@regionoordveluwe.nl.

Provinciale website

De provinciale website Voor de Gelderse Jeugd.nl is hét informatiepunt over de transitie jeugdzorg in Gelderland. Hier delen de Gelderse gemeenten en regio's, jeugdzorgorganisaties, Zorgbelang, Spectrum CMO en de provincie Gelderland relevante informatie. Belangrijke documenten en contactgegevens van de regio Noord-Veluwe zijn hier ook te vinden.

Visie Positief Jeugdbeleid

De transitie van de jeugdzorg begint goed op gang te komen. In 2012 heeft het Transitieteam de visienota Positief Jeugdbeleid opgesteld. Deze is in alle colleges vastgesteld en wordt nu door de gemeenteraden vastgesteld. In de toekomst wordt de jeugdzorg integraal, vanuit één regie georganiseerd. De zorg wordt zoveel mogelijk in de directe leefomgeving uitgevoerd en de eigen mogelijkheden en het eigen netwerk worden optimaal benut.

Teams van jeugd- en gezinswerkers

Het is de bedoeling dat lokale teams van 'jeugd- en gezinswerkers', die breed geschoold zijn, heel direct binnen het gezin ondersteuning en hulp bieden. Deze teams van professionals moeten een goede lokale worteling krijgen, volledig gefocust zijn op hun doelgroepen en het werkgebied. Zo worden ze een onderdeel van het lokale zorg- en welzijnsnetwerk.

Daarnaast moeten vragen van ouders eerder worden gesignaleerd en moet er ook sneller op worden gereageerd. Als ouders en jeugdigen geholpen worden op het moment dat het probleem nog 'klein' is, wordt voorkomen dat het uitgroeit tot een probleem waar de veel duurdere en zware vormen van jeugdzorg voor nodig zijn. Dat betekent dat de jeugd- en gezinswerkers 'kind aan huis zijn' bij de scholen, de consultatiebureaus, de peuterspeelzalen, de kinderopvang en de huisartsen.

Brede kennis en kunde in lokale teams

Cruciaal in deze aanpak is de kwaliteit van de werkers en de samenstelling van deze teams. Hoe breder de kennis en kunde, hoe meer ze zelf kunnen oplossen. Ze kunnen zich daarin laten bijstaan door specialisten (klinisch psychologen, psychiater, kinderarts). De bedoeling is dat de jeugd- en gezinswerkers de kennis van deze specialisten gebruiken, om hun eigen ondersteuningsmogelijkheden uit te breiden. Alleen als er ook specialistische behandeling nodig is, of als de veiligheid van het kind in gevaar is, zal de behandeling/begeleiding worden overgedragen.

Een hele klus! Daarom is er zeker niet alleen sprake van een transitie, maar veel meer van een transformatie.

Meer informatie

Contactpersoon